Aralık 2027'ye Kadar, WMO Veya Copernicus Gibi Resmi Bir Kurum, Paris Anlaşması'nın 1,5°C UZUN VADELİ (20-30 Yıllık Ortalama) Eşiğinin Aşıldığını RESMEN İLAN ETMEYECEK.

Bu Gelişme Nedir?

YearlyFuture tahminine göre Aralık 2027'ye kadar WMO veya Copernicus gibi resmi bir kurum, Paris Anlaşması'nın 1,5°C uzun vadeli (20-30 yıllık ortalama) eşiğinin aşıldığını resmen ilan etmeyecek. Bu tahmin, tek bir yılın 1,5°C üzerinde geçmesi ile 20-30 yıllık ortalamanın 1,5°C üzerine çıkması arasındaki farka dayanıyor. WMO, küresel sıcaklık kayıtlarını 1850-1900 referans dönemine göre tutuyor ve uzun vadeli eşik için en az 20 yıllık ortalama kullanıyor.

Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), ERA5 veri setiyle aylık ve yıllık sıcaklık anomalilerini yayımlıyor. 2024 yılı, ERA5'e göre 1850-1900 ortalamasının yaklaşık 1,55°C üzerinde geçen ilk takvim yılı oldu. Ancak WMO ve Copernicus, bu tür tek yıl değerlerini uzun vadeli eşik ilanı için yeterli saymıyor. Kurumların ortak tutumu, 20 yıllık hareketli ortalamanın 1,5°C'yi aşması gerektiği yönünde.

Neden Önemli?

Paris Anlaşması'nın 1,5°C hedefi, tek yıllık sıcaklık değil uzun vadeli ortalama üzerinden tanımlanıyor. Bu ayrım, kamuoyu ile bilimsel kurumlar arasındaki en büyük yorum farkını yaratıyor. 2024'te 1,55°C'lik yıllık değer manşetlere taşındı, fakat WMO 2025 raporunda hâlâ 1,5°C uzun vadeli eşiğin aşıldığını ilan etmedi.

Eşik ilanı, ülke politikalarını, fosil yakıt yatırımlarını ve iklim finansmanını doğrudan etkiliyor. IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu'na (AR6) göre 1,5°C'lik ısınmada sıcak hava dalgaları, aşırı yağış ve kuraklık riskleri 2°C senaryosuna kıyasla belirgin biçimde daha düşük. Resmi ilan gecikirse, uyum finansmanı ve sera gazı azaltım taahhütleri de aynı takvimde geride kalıyor.

Kanıtlar Ve Veriler

• WMO, 2024 Küresel İklim Durumu raporunda yıllık ortalamayı 1,55°C olarak açıkladı; uzun vadeli eşik için 20 yıllık ortalama şartını korudu.
• Copernicus C3S, ERA5 verisine göre 2024'ün 1850-1900 referansına kıyasla 1,55°C daha sıcak geçtiğini duyurdu.
• IPCC AR6 SPM, 1,5°C eşiğinin 20-30 yıllık ortalama üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini yazıyor.
• Berkeley Earth ve NASA GISS, 2024 anomalisini sırasıyla yaklaşık 1,62°C ve 1,47°C olarak raporladı; kurumlar arası fark 0,15°C'ye kadar çıkıyor.
• YearlyFuture'nun 2026 tahmin setinde, 2027 sonuna kadar resmi uzun vadeli eşik ilanı olasılığı %8'in altında modelleniyor.
• WMO'nun 2023 ve 2024 raporları, tek yıl rekorlarının uzun vadeli eşik ilanı için kullanılmadığını iki kez teyit etti.

Zaman Çizelgesi

• 2015: Paris Anlaşması kabul edildi; 1,5°C hedefi uzun vadeli ortalama olarak tanımlandı.
• 2020: WMO, 2015-2019 dönemini 1850-1900'e göre yaklaşık 1,1°C olarak raporladı.
• 2023: ERA5 yıllık anomalisi ilk kez 1,48°C'ye ulaştı; WMO eşik ilanı yapmadı.
• 2024: ERA5 yıllık değeri 1,55°C oldu; WMO ve Copernicus uzun vadeli ilan için bekledi.
• 2025: WMO, 2025-2029 döneminde en az bir yılın 1,5°C üzerinde geçme olasılığını %80 olarak açıkladı.
• 2026-2027: YearlyFuture tahminine göre 20 yıllık hareketli ortalama 1,5°C'ye yaklaşacak ama resmi ilan için gereken eşiği aşmayacak.

Sıkça Sorulan Sorular

1,5°C Eşiği Nedir?

Paris Anlaşması'nda yer alan 1,5°C, küresel yüzey sıcaklığının 1850-1900 dönemine göre 20-30 yıllık ortalamasının 1,5°C'yi aşmaması anlamına gelir. Tek bir yılın bu değeri geçmesi, eşiğin resmen aşıldığı anlamına gelmiyor.

WMO Veya Copernicus Eşiği Ne Zaman İlan Eder?

WMO ve Copernicus, 20 yıllık hareketli ortalamanın 1,5°C'yi aşması durumunda resmi ilan yapacağını belirtiyor. YearlyFuture tahminine göre bu tarih Aralık 2027'den sonra, büyük olasılıkla 2030'ların başında gerçekleşecek.

2024'te 1,55°C Ölçüldüyse Neden İlan Edilmedi?

Çünkü 1,55°C tek bir takvim yılının değeri; WMO ve Copernicus uzun vadeli eşik için en az 20 yıllık ortalamayı şart koşuyor. 2024, bu ortalamanın henüz 1,3°C civarında olduğu bir döneme denk geliyor.