Karbon Yakalama Tesisleri Milyon Ton Seviyesinde CO2 Depolamaya Başlar.

Karbon Yakalama Tesisleri Milyon Ton Seviyesinde CO2 Depolamaya Başlar

Karbon yakalama tesisleri, yıllık 1 milyon ton ve üzeri CO2 depolama kapasitesine 2030'a kadar ulaşacak. YearlyFuture tahminine göre 2030 sonunda küresel çalışan kapasite yılda 120 milyon ton CO2 eşdeğerini aşacak; bu, 2024'teki 51 milyon tonluk seviyenin iki katından fazlası.

Bu Gelişme Nedir?

Karbon yakalama ve depolama (CCS), santral veya fabrika bacasından çıkan CO2'yi ayırıp yer altı jeolojik formasyonlarında kalıcı olarak tutan bir teknolojidir. Milyon ton seviyesi, tek bir tesisin yılda 1 milyon ton (Mtpa) ve üzeri CO2 depolaması anlamına gelir.

Bu eşik, projenin ölçek ekonomisine geçtiği nokta olarak kabul edilir. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre 2024'te dünyada 40'tan fazla büyük ölçekli CCS tesisi çalışıyordu ve bunların toplam kapasitesi yılda 51 milyon ton civarındaydı. YearlyFuture'nun 2026 tahmin setinde, 2030'a kadar devreye girecek yeni projelerin çoğu tek başına 1 ila 4 Mtpa kapasiteli olacak.

Neden Önemli?

Milyon ton eşiği, CCS'nin pilot proje olmaktan çıkıp sanayi ölçeğinde bir emisyon azaltma aracına dönüştüğünü gösterir. IEA 2025 raporuna göre net sıfır senaryosunda 2030 için gereken yıllık CCS kapasitesi 1 milyar tonun üzerinde; mevcut 51 milyon tonluk seviye bu hedefin yüzde 5'ine denk geliyor.

Depolama kapasitesi büyüdükçe maliyet de düşer. Global CCS Institute 2025 verilerine göre ton başına yakalama maliyeti 2020'de 60-90 dolar aralığındaydı; 2030'da 40-60 dolar bandına inmesi bekleniyor. Bu düşüş, çimento ve çelik gibi kaçınılmaz emisyon üreten sektörlerde CCS'yi ekonomik kılar.

Kanıtlar Ve Veriler

• IEA 2025 raporuna göre 2024 sonunda küresel çalışan CCS kapasitesi yılda 51 milyon ton CO2; 2020'de bu rakam 40 milyon tondu.
• Global CCS Institute 2025 envanterinde dünya genelinde 50'den fazla büyük ölçekli tesis (yılda 0,4 Mtpa ve üzeri) kayıtlı.
• YearlyFuture tahminine göre 2030 sonunda çalışan kapasite yılda 120 milyon tonu, 2035'te 300 milyon tonu geçecek.
• Norveç'teki Northern Lights projesi 2024'te ticari CO2 depolamaya başladı; ilk faz kapasitesi yılda 1,5 milyon ton.
• ABD'de 45Q vergi kredisi kapsamında depolanan her ton CO2 için 85 dolara kadar teşvik veriliyor (2026 itibarıyla geçerli).
• Hollanda'daki Porthos projesi 2026'da devreye alındığında yılda 2,5 milyon ton CO2 depolayacak.

Zaman Çizelgesi

• 2020: Küresel çalışan CCS kapasitesi yılda 40 milyon ton CO2.
• 2024: Northern Lights ilk fazı devreye girdi; küresel kapasite 51 milyon tona çıktı.
• 2025: IEA, 2030 için gereken kapasiteyi 1 milyar ton olarak raporladı.
• 2026: Porthos ve birkaç ABD projesinin devreye alınması planlanıyor.
• 2030: YearlyFuture tahminine göre çalışan kapasite yılda 120 milyon tonu aşacak.
• 2035: YearlyFuture tahmin setinde kapasitenin yılda 300 milyon tona ulaşması öngörülüyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Karbon Yakalama Tesisi Nedir?

Karbon yakalama tesisi, sanayi tesislerinden veya doğrudan havadan CO2'yi ayırıp yer altında depolayan yapıdır. Milyon ton seviyesi, yılda 1 milyon ton ve üzeri CO2 depolama kapasitesini ifade eder.

Milyon Ton Seviyesinde CO2 Depolama Ne Zaman Başlayacak?

Northern Lights 2024'te yılda 1,5 milyon ton kapasiteyle ticari depolamaya başladı; Porthos 2026'da 2,5 milyon tonla devreye girecek. YearlyFuture tahminine göre 2030'da küresel kapasite yılda 120 milyon tonu geçecek.

CCS Maliyeti Ne Kadar Düşecek?

Global CCS Institute 2025 verilerine göre ton başına yakalama maliyeti 2020'de 60-90 dolar aralığındaydı. 2030'da 40-60 dolar bandına inmesi bekleniyor; ABD'de 45Q teşviki ton başına 85 dolara kadar destek sağlıyor.